Một đường dây môi giới mang thai hộ tại Mỹ đang thu hút sự chú ý sau khi báo chí Mỹ phanh phui cách thức nhiều gia đình giàu có ở Trung Quốc chi hàng trăm nghìn USD để có quốc tịch Mỹ cho con, đồng thời để lộ hàng loạt rủi ro y tế mà các bên liên quan phải gánh chịu.
Theo điều tra của báo chí Mỹ, nhiều khách hàng Trung Quốc sẵn sàng trả từ 120.000 đến 200.000 USD cho một dịch vụ mang thai hộ trọn gói tại Mỹ, với mục tiêu chính là giành quốc tịch Mỹ cho con nhờ quy định quyền công dân theo nơi sinh trong Tu chính án thứ 14. Một trong những đơn vị môi giới được nhắc tới là công ty có trụ sở tại Irvine, bang California, do một cựu đại úy quân đội Mỹ gốc Trung Quốc sáng lập. Người này từng sang Mỹ du học, có bằng thạc sĩ, sau đó nhập ngũ để rút ngắn thời gian xin thẻ xanh, và từng bị cáo buộc liên quan tới việc bán suất thực tập cho sinh viên Trung Quốc nhưng không bị truy tố.
Công ty môi giới này được cho là xử lý hàng nghìn ca mang thai hộ mỗi năm, phần lớn khách hàng là người Trung Quốc dù hồ sơ nội bộ ghi nhận tỷ lệ khách nước ngoài thấp hơn thực tế. Website của công ty chủ yếu vận hành bằng tiếng Trung và tiếng Anh, liên hệ qua WeChat, đồng thời phân loại các bang của Mỹ theo mức độ dễ hay khó trong thủ tục công nhận quốc tịch cho trẻ. Công ty trực tiếp tuyển phụ nữ bản địa làm người mang thai hộ, sắp xếp thụ tinh trong ống nghiệm tại các phòng khám ở California, và yêu cầu người mang thai hộ ký cam kết bảo mật danh tính cha mẹ ruột của đứa trẻ. Một số khách hàng giàu có được giữ kín danh tính tuyệt đối, thậm chí thuê nhiều người mang thai hộ cùng lúc.
Giới chuyên gia y tế cảnh báo, phôi đông lạnh vận chuyển ở nhiệt độ âm 196 độ C giữa các quốc gia dễ gặp sự cố trong chuỗi bảo quản lạnh, làm tổn thương tế bào và tăng nguy cơ phôi không phát triển sau khi rã đông. Để phôi từ nước ngoài có thể làm tổ, người mang thai hộ thường phải dùng liệu trình hormone liều cao, kéo theo nguy cơ huyết khối tắc mạch, tiền sản giật và băng huyết sau sinh. Việc giấu kín tiền sử bệnh của người cha cũng khiến quá trình sàng lọc di truyền cho phôi thai kém chính xác, có thể bỏ sót các đột biến gene hiếm nhưng nguy hiểm.
Sau sinh, trẻ thường bị tách khỏi người mang thai hộ gần như ngay lập tức để làm thủ tục đưa về nước, khiến trẻ mất cơ hội nhận sữa non - nguồn kháng thể quan trọng cho hệ miễn dịch non nớt. Quá trình bàn giao và di chuyển quốc tế kéo dài cũng ảnh hưởng tới việc chăm sóc y tế ban đầu cho trẻ. Về phía người mang thai hộ, việc đột ngột chia tay đứa trẻ sau sinh được ghi nhận là một trong những nguyên nhân gây trầm cảm sau sinh nghiêm trọng.
Số liệu từ Đại học Emory cho thấy trong giai đoạn 2014-2020, người Trung Quốc chiếm 41% số ca mang thai hộ quốc tế tại Mỹ, tăng gấp bốn lần so với giai đoạn trước đó. Giới quan sát ước tính khoảng 1,5 triệu công dân Mỹ hiện đang lớn lên tại Trung Quốc nhờ các thỏa thuận mang thai hộ, và trong tương lai những người này có thể trở thành cử tri hoặc có quyền bảo lãnh người thân nhập cư. Người sáng lập một mạng lưới hỗ trợ thụ tinh ống nghiệm cho biết động cơ của nhiều khách hàng đã chuyển từ né tránh chính sách một con trước đây sang mong muốn xây dựng "gia tộc" đông con để nối nghiệp kinh doanh, có trường hợp đặt hàng 100-200 đứa trẻ. Cảnh sát từng khám xét một biệt thự ở California và phát hiện 26 đứa trẻ sinh ra từ các hợp đồng mang thai hộ trái phép; một đường dây khác từng đưa hàng nghìn phụ nữ mang thai từ Trung Quốc tới quần đảo Bắc Mariana sinh con với giá 45.000 USD mỗi ca.
Theo các nhà quan sát, đường dây này tồn tại được là nhờ khai thác khoảng trống giữa quy định mang thai hộ khá cởi mở ở một số bang của Mỹ và điều khoản quốc tịch theo nơi sinh trong Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ. Vụ việc một người mang thai hộ chỉ biết mình đang mang thai con của một tỷ phú tự nhận có hơn 300 người con - sau khi được phóng viên liên hệ xác minh - cho thấy mức độ thiếu minh bạch của một số thương vụ trong ngành dịch vụ này.
Nguồn: VnExpress - Rủi ro y khoa sau đường dây mang thai hộ lấy quốc tịch Mỹ
