Anthropic vừa đưa ra cảnh báo rằng các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có thể sớm tự nhân bản trong vài tháng tới và gây thiệt hại nghiêm trọng, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng. Cảnh báo được đăng trên blog của công ty ngày 12/10.
Theo Anthropic, các thí nghiệm cho thấy trong vài tháng tới, những mô hình AI nhỏ có thể đủ khả năng tự nhân bản trên các thiết bị IoT phổ biến như lò nướng thông minh hay box TV Android không chính hãng. Quá trình này diễn ra chậm, mỗi lần nhân đôi mất khoảng vài ngày, nhưng rất khó vô hiệu hóa vì không phụ thuộc vào một điểm điều khiển trung tâm.
Anthropic gọi khả năng này là "Tự sao chép và thích nghi tự động" (ARA), tức mô hình tự triển khai và lan truyền mà không cần con người kiểm soát. So với sâu máy tính thông thường, "sâu máy tính AI" có thể quét mạng, khai thác lỗ hổng và sao chép trọng số mô hình sang máy mục tiêu qua cụm GPU, đồng thời tự nhân bản và chạy suy luận trực tiếp trên phần cứng bị xâm nhập. Công ty đánh giá trong vòng một năm, hoặc sớm hơn, AI có thể kiểm soát "toàn bộ Internet" thông qua một botnet hoạt động liên tục.
Anthropic thử nghiệm các mô hình AI từ 30 tỷ tham số trở xuống. Dù còn mắc lỗi khi kết hợp các bước, hầu hết mô hình đã hoàn thành nhiều bước sao chép riêng lẻ. Những mô hình mạnh hơn, như GLM-5.2 của Zhipu (Trung Quốc), có thể sao chép từ đầu đến cuối. Nếu các mô hình nhỏ tiếp tục cải thiện với tốc độ hiện nay, chúng có thể đạt khả năng tự sao chép vào cuối năm 2026.
Thiết bị IoT thường có bộ nhớ hạn chế, nhưng có thể chạy mô hình AI phân tán trên nhiều máy cùng lúc.
Botnet Kimwolf bị triệt phá hồi đầu năm 2026 đã dùng kỹ thuật suy luận phân tán Petals để lây nhiễm hơn 2 triệu thiết bị, chủ yếu là box TV Android không chính hãng. Các thiết bị này thường chạy phiên bản Android tùy chỉnh từ AOSP và thiếu năng lực bảo mật cần thiết.
Với RAM 4 GB và mô hình lượng tử hóa 4-bit, có thể chạy mô hình 9 tỷ tham số khi kết hợp từ 4 thiết bị trở lên, hoặc mô hình 26 tỷ tham số với ít nhất 10 thiết bị.
TechCrunch cho rằng báo cáo làm tăng lo ngại về AI tự chủ, gồm tự động hóa tấn công mạng, né tránh giám sát và vượt rào bảo vệ. Trước đó, tỷ phú Bill Gates dự đoán tội phạm mạng có thể dùng AI để phá hệ thống tài chính và tống tiền doanh nghiệp. Trao đổi với CNN ngày 11/10, ông nói lĩnh vực biến động rõ nhất trong năm tới là tấn công mạng, vì đã có mô hình kinh doanh và người sẵn sàng trả tiền.
Các chuyên gia có quan điểm khác nhau:
Nguồn: VnExpress - https://vnexpress.net/anthropic-ai-se-som-tu-nhan-ban-gay-nguy-hiem-cho-an-ninh-mang-5132024.html
